edanur kılıç
TEDMEM tarafından hazırlanan “2025 Eğitim Değerlendirme Raporu”, ortaokuldan liseye geçiş sürecinde özellikle 9. sınıfın kritik bir kırılma noktası olduğunu ortaya koydu. Raporda, öğrencilerin bu kademede eğitimle bağlarının zayıfladığına dikkat çekildi.
Sınıf tekrarı ve açık öğretime geçiş arttı
2024-2025 eğitim öğretim yılı verilerine göre 9. sınıf düzeyinde sınıf tekrarı oranları dikkat çekti. Genel liselerde bu oran yüzde 18,5 olurken, mesleki ve teknik liselerde yüzde 28,5, imam hatip liselerinde ise yüzde 30 seviyesine ulaştı.
Ayrıca aynı dönemde açık öğretime yönelen öğrenci sayısının bir yıl içinde yaklaşık üç kat artması, sistemden kopuşun önemli göstergelerinden biri olarak değerlendirildi.
Eğitimde planlama ihtiyacı vurgulandı
Raporda, Türkiye’de nüfus yapısındaki değişimin eğitim sistemini doğrudan etkilediği belirtildi. 2030 yılında ilkokula başlayacak öğrenci sayısının yüzde 21 oranında azalmasının beklendiği ifade edilerek; derslik kapasitesi, öğretmen ihtiyacı ve yükseköğretim kontenjanlarının yeniden planlanması gerektiği vurgulandı.
Bütçe artışı yeterli görülmedi
Eğitim bütçesinin 2025 yılında artış gösterdiği ancak bu artışın eğitimin niteliğini artırmak için yeterli olmadığı belirtildi. Yüksek enflasyon nedeniyle bütçe artışının büyük ölçüde mevcut harcamaları karşılamaya yönelik kaldığına dikkat çekildi.
Yükseköğretimde sınav döngüsü sürüyor
Raporda, üniversiteye yerleşen adayların büyük bölümünün sınava tekrar giren kişilerden oluştuğu ifade edildi. Yerleşen adayların yalnızca yaklaşık yüzde 30’unun lise son sınıf öğrencisi olduğu, geri kalan kısmın yeniden sınava giren adaylardan oluştuğu belirtildi.
Üniversiteye yönelik algı değişiyor
25-34 yaş aralığındaki işsiz bireylerin yaklaşık yarısının yükseköğretim mezunu olduğuna dikkat çekilen raporda, üniversite eğitiminin ekonomik getirisine yönelik algının değişmeye başladığı ifade edildi.
Ortaöğretimde öne çıkan sorunlar
Raporda ortaöğretim düzeyinde dikkat çeken başlıca sorun alanları şu şekilde sıralandı:
- Üniversiteye geçişte yoğun rekabet ve yığılma
- Liselerin öğrencileri hayata hazırlama işlevinin zayıflaması
- Devamsızlık ve sınıf tekrarı oranlarında artış
- Açık öğretime yönelimin yükselmesi
- Sınav odaklı yapının öğrenme süreçlerinin önüne geçmesi
Genel değerlendirmede, eğitim sisteminin hem demografik değişim hem de teknolojik dönüşüm karşısında daha esnek ve uzun vadeli politikalarla yeniden yapılandırılması gerektiği vurgulandı.
30.03.2026 16.34
Buse Şevval Türkyılmaz
