Buse Şevval Türkyılmaz
Mehmet Nuri Ersoy tarafından duyurulan süreç kapsamında, Smyrna Antik Kenti kökenli 5. yüzyıla ait mermer heykel başı, ABD’nin Denver kentinden Türkiye’ye iade edildi. Eser, Denver Art Museum koleksiyonunda yer alırken yürütülen bilimsel incelemeler ve diplomatik iş birliği sonucunda Türkiye’ye kazandırıldı.
Bilimsel Kanıtlar İade Sürecini Başlattı
Bakanlık tarafından yapılan açıklamalara göre eser, 1934 tarihli arşiv raporları ve uzman incelemeleriyle Smyrna Agora kazılarıyla ilişkilendirildi. Ayrıca eserin M.S. 5. yüzyıla, Theodosius Dönemi’ne ait olduğu belirlendi.
Denver Art Museum’un gönüllü iş birliğiyle süreç hızlanırken, eser Türkiye’ye iade edilmek üzere resmi prosedürlere dahil edildi.
Koleksiyon Geçmişi Dikkat Çekti
Yapılan incelemelerde, heykel başının 1989 yılında bir bağış yoluyla müze koleksiyonuna girdiği, bağış yapan kişinin ise geçmişte İstanbul’da ABD Başkonsolosluğu görevinde bulunan Clarence Edward Macy ile bağlantılı olduğu bilgisi paylaşıldı.
Bu zincir, eserin Anadolu’dan yasa dışı yollarla çıkarıldığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.
Özellikleriyle Dönemin İzlerini Taşıyor
Yaklaşık 25 santimetre yüksekliğe sahip mermer heykel başı, M.S. 5. yüzyılın ikinci yarısına tarihleniyor. Erkek portresi olarak tanımlanan eserde:
- Kısa sakal ve belirgin yüz hatları
- Keski ile işlenmiş saç ve kaş detayları
- Matkap izleriyle belirginleştirilmiş göz yapısı
gibi dönemin heykel sanatına özgü teknik özellikler bulunuyor.
İzmir’de Sergilenmeye Başladı
Dışişleri Bakanlığı koordinasyonuyla Türkiye’ye getirilen eser, şu anda İzmir Arkeoloji Müzesi bünyesinde ziyaretçilere sunuluyor.
Kültürel Mirasta Uluslararası Dönüş
Son yıllarda Türkiye’nin kültür varlıklarının iadesine yönelik yürüttüğü diplomatik ve hukuki çalışmalar, uluslararası müzelerle iş birliğini artırmış durumda. Bu iade de gönüllü geri dönüş örnekleri arasında yer alarak kültürel mirasın korunmasına yönelik sürecin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
12.51 15.04.2026
edanur kılıç
