Melis Çömek
American Psychological Association’ın yeni çalışması, kısa videoların dikkat süresi, zihinsel sağlık ve bilişsel fonksiyonlar üzerinde önemli etkiler oluşturduğunu gösteriyor.
Son dönemde popüler hale gelen kısa video alışkanlığı, bilim insanlarının da ilgisini çekti. American Psychological Association (APA) tarafından yapılan kapsamlı bir araştırma, “beyin çürümesi” kavramının sadece bir internet efsanesi olmadığını, ölçülebilir bilişsel etkiler yarattığını gösterdi.
Kısa Videolar Odaklanmayı Zayıflatıyor
“Duygular, Hisler ve Odaklanma: Kısa Formlu Video Kullanımının Bilişsel ve Ruh Sağlığı ile İlişkilerini İnceleyen Sistematik Bir İnceleme ve Meta-Analiz” başlıklı araştırmada 71 farklı çalışmadan elde edilen 98 bini aşkın katılımcının verileri incelendi. Bulgular, kısa video tüketimi arttıkça dikkat süresi ve engelleyici kontrol becerilerinde belirgin düşüş yaşandığını gösterdi.
Araştırmacılar, hızlı ve yoğun uyarıcı içeriğe sürekli maruz kalmanın, bireylerin okuma, problem çözme ve derin öğrenme gibi daha fazla zihinsel çaba gerektiren süreçlere karşı duyarsızlaşmasına yol açabileceğini vurguladı.
Algoritmalar Bağımlılık Riskini Artırıyor
Araştırmada, özellikle TikTok, Instagram Reels ve YouTube Shorts gibi algoritma odaklı platformların kullanıcı davranışlarını pekiştirdiği vurgulandı.
Kısa video içeriklerinin beynin ödül mekanizmasını aktive ettiği, bunun da kullanıcıların alışkanlık haline getirdiği yoğun kullanımını güçlendirdiği ifade edildi. Zamanla bu durumun, sosyal izolasyon, yaşam memnuniyetinde düşüş ve özsaygı sorunlarıyla bağlantılı olabileceği belirtildi.
Ruhsal Durum ve Uyku Kalitesi Üzerinde Olumsuz Etkiler
Araştırma bulgularına göre kısa video kullanımının artması; daha zayıf uyku kalitesi, artan anksiyete ve yalnızlık hissi ile de ilişkilendiriliyor. Uzmanlar, düşük kaliteli dijital içeriğe yoğun maruz kalmanın beynin işleyişi üzerinde gözle görülür etkiler yarattığına dikkat çekiyor.
Uzmanlar Uyarıyor: Ölçülü Kullanım Önemli
Araştırmacılar, kısa videoların günlük yaşamda giderek daha fazla yer kapladığını ve bu nedenle sağlık üzerindeki etkilerinin daha kapsamlı incelenmesi gerektiğini belirtti. Çalışma, gelecekte bilişsel ve fiziksel sağlık alanlarında yapılacak araştırmalar için önemli bir temel oluştururken, kullanıcıların bu içeriklerle daha dengeli bir ilişki kurmasının önemine işaret ediyor.
Tarih: 29.03.2026 / 21:23
edanur kılıç
Buse Şevval Türkyılmaz