Hantavirüs ne anlama gelir? Hantavirüsün belirtileri nelerdir? Hantavirüs hangi yollarla bulaşır?

Dünya Sağlık Örgütü, Arjantin’den Yeşil Burun Adaları’na seyir halinde olan MV Hondius isimli yolcu gemisinde olası bir hantavirüs vakasıyla karşılaşıldığını açıkladı. Peki, hantavirüs nedir? Belirtileri nelerdir ve hangi yollarla bulaşır?

HANTAVİRÜS NE ANLAMA GELİR?
Hantavirüs, kemirgenler aracılığıyla taşınan ve bu hayvanların kurumuş dışkılarından havaya karışan parçacıkların solunmasıyla insanlara bulaşabilen bir virüs türüdür.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri verilerine göre enfeksiyonlar çoğunlukla, kemirgenlerin idrarı, dışkısı ya da tükürüğünden yayılan virüs parçacıklarının havaya karışması sonucu ortaya çıkar. Daha nadir durumlarda ise kemirgen ısırıkları veya tırmalamaları yoluyla da bulaşma görülebilir.

HANTAVİRÜS VAKALARI KAÇ KİŞİDE GÖRÜLÜYOR?
Hantavirüs kaynaklı HFRS (Hantavirüs Renal Sendromu) vakaları dünya genelinde her yıl yaklaşık 150 bin civarında rapor edilmektedir ve bu vakaların büyük bir bölümü Çin’de görülmektedir.

Amerika Birleşik Devletleri’nde ise 1993 ile 2023 yılları arasında toplam 890 vaka kayıtlara geçmiştir. Virüsün “Seoul” olarak adlandırılan türü, özellikle kahverengi sıçan olarak bilinen Norveç sıçanları aracılığıyla dünyanın farklı bölgelerine yayılabilmektedir.

Şubat 2025’te ise ünlü oyuncu Gene Hackman’ın eşi Betsy Arakawa’nın, evindeki kemirgen yuvalarıyla temas sonrası HPS nedeniyle yaşamını yitirdiği bildirilmiştir.

HANTAVİRÜS TEDAVİSİ VAR MI?
Hantavirüs enfeksiyonlarında spesifik bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, hastalığın doğrudan tedavisinden ziyade semptomları hafifletmeye yönelik destekleyici bakımın uygulanmasını önermektedir. Bu kapsamda oksijen desteği, mekanik ventilasyon, antiviral ilaçlar ve gerekli durumlarda diyaliz gibi yöntemler kullanılabilmektedir.

Şiddetli semptomları olan hastaların yoğun bakım ünitelerine yatırılması gerekebiliyor. Bazı ağır vaktalarda hastalar entübe de edilebiliyor. CDC, virüse maruz kalmayı azaltmak için evlerde veya iş yerlerinde kemirgenlerle teması ortadan kaldırmayı öneriyor.

Kurum ayrıca, kemirgenlerin evlere girebileceği bodrum veya çatı katlarındaki giriş noktalarının kapatılmasını da öneriyor. Ayrıca, kirlenmiş havayı solumaktan kaçınmak için kemirgen dışkılarını temizlerken koruyucu ekipman giyilmesi tavsiye ediliyor.

HANTAVİRÜS BELİRTİLERİ NELERDİR?
Hantavirüs enfeksiyonları, genellikle kemirgenlerle doğrudan temas ya da bu hayvanların dışkı, idrar ve tükürüğüyle kirlenmiş havanın solunması sonucunda insanlara bulaşır.

Hastalığın türüne—örneğin Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS) ya da Hemorajik Ateş ve Renal Sendrom (HFRS)—ve kişinin bağışıklık durumuna bağlı olarak belirtiler değişkenlik gösterebilir. Klinik tablo, hafif grip benzeri şikâyetlerden başlayarak, bazı durumlarda hayatı tehdit edebilecek ciddi semptomlara kadar ilerleyebilir.

HAFİF VE ERKEN DÖNEM BELİRTİLERİ (İNKÜBASYON SONRASI İLK GÜNLER)
Hantavirüs enfeksiyonunun başlangıç evresi, çoğunlukla grip benzeri şikâyetlerle kendini gösterir ve bu nedenle diğer viral hastalıklarla kolaylıkla karıştırılabilir. Genellikle enfeksiyondan sonraki 1–2 hafta içinde ortaya çıkar.

Bu dönemde en yaygın görülen belirtiler şunlardır: