Araştırmalar, erkeklerin baba olmadan önce dahi hormonlarında ve beyin yapılarında değişimler başladığını ortaya koyuyor. Uzmanlara göre babalık, sadece toplumsal bir rol değil, aynı zamanda biyolojik bir süreç.

Babalıkla birlikte testosteron azalıyor, bakım davranışları güçleniyor

Araştırmalar, baba olan erkeklerde testosteron seviyelerinde belirgin bir düşüş yaşandığını ortaya koyuyor. Lee Gettler öncülüğünde Filipinler’de gerçekleştirilen bir çalışmada, çocuk sahibi erkeklerin testosteron düzeylerinin, baba olmayanlara kıyasla daha düşük olduğu belirlendi. Özellikle çocuk bakımına daha fazla zaman ayıran babalarda bu azalmanın daha belirgin olduğu dikkat çekti.

Uzmanlara göre bu tablo, erkek bedeninin rekabet odaklı yapıdan bakım ve koruma rolüne doğru bir değişim geçirdiğini gösteriyor. Düşen testosteron seviyelerinin, babaların bebeklerin ağlamasına daha hassas tepki vermesi ve bakım süreçlerine daha fazla katılım göstermesiyle bağlantılı olduğu ifade ediliyor.

Babalığa hazırlık doğum öncesinde başlıyor

James K Rilling tarafından yürütülen çalışmalar, baba adaylarında hormonal değişimlerin bebek dünyaya gelmeden önce başladığını ortaya koyuyor. Araştırmalara göre gebeliğin erken evrelerinde testosteron ve vazopressin hormonlarında düşüş yaşanıyor. Bu değişimin, doğum sonrasında ebeveynlik davranışlarının daha güçlü ortaya çıkmasına katkı sağladığı ifade ediliyor.

Söz konusu dönüşümün biyolojik olarak nasıl tetiklendiği ise henüz netlik kazanmış değil. Uzmanlar, bu süreçte psikolojik hazırlığın ya da partnerden gelen kimyasal sinyallerin etkili olabileceği üzerinde duruyor.

“Aşk hormonu” oksitosin babalarda da yükseliyor

Bilimsel çalışmalar, oksitosin hormonunun yalnızca annelerde değil, babalarda da arttığını ortaya koyuyor. Bebekle kurulan temas, birlikte geçirilen zaman ve fiziksel yakınlık, babalarda oksitosin seviyesini yükseltiyor. Bu hormon, ebeveyn ile çocuk arasındaki bağı güçlendirirken babaların daha ilgili ve hassas davranmasına katkı sağlıyor.

Deneysel araştırmalar ise oksitosin verilen babaların bebekleriyle daha yoğun etkileşim kurduğunu ve daha dikkatli davrandığını gösteriyor. Bu bulgular, oksitosinin babalık davranışları üzerindeki etkisini açık biçimde ortaya koyuyor.

Babalık, erkek beyninde yapısal dönüşüm yaratıyor

Darby Saxbe tarafından yürütülen araştırmalar, babalığın beyin üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğunu gösteriyor. İlk kez baba olan erkeklerin beyinlerinde, hem doğum öncesi hem de doğum sonrası dönemde yapısal değişiklikler gözlemlendi.

Araştırmacılar bu süreci “ikinci bir ergenlik” olarak tanımlıyor. Beynin, artan sorumluluklara uyum sağlamak amacıyla yeniden organize olduğu ifade ediliyor. Özellikle çocuklarıyla daha güçlü bağ kuran ve bakım süreçlerine daha fazla katılan babalarda bu değişimlerin daha belirgin hale geldiği vurgulanıyor.

Aktif babalık, anne ve çocuk sağlığını olumlu etkiliyor

Bilimsel bulgular, babanın çocuk bakımına aktif katılımının yalnızca kendisini değil, tüm aileyi olumlu yönde etkilediğini ortaya koyuyor. Araştırmalara göre, bakım süreçlerinde daha fazla sorumluluk alan babaların partnerlerinde daha iyi ruhsal sağlık göstergeleri görülüyor.

2026 yılında yayımlanan kapsamlı bir çalışmada ise, ilgili ve sürece dahil olan babaların çocuklarında daha sağlıklı kalp fonksiyonları tespit edildi. Buna karşılık benzer etkinin annelerin bakım davranışlarıyla aynı düzeyde gözlemlenmemesi dikkat çekici bir bulgu olarak değerlendirildi.

Uzmanlardan çağrı: Babalar erken dönemde sürece dahil edilmeli

Uzmanlar, elde edilen bilimsel bulguların aile politikalarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ettiğini belirtiyor. Babalık izninin genişletilmesi, doğum öncesi sürece katılımın artırılması ve erken ebeveyn-çocuk temasının teşvik edilmesi, baba ile çocuk arasındaki bağın güçlenmesinde önemli rol oynuyor.

Araştırmalar ayrıca babalığın “kullan ya da kaybet” ilkesine benzer bir şekilde işlediğini ortaya koyuyor. Buna göre erkekler ebeveynlik sürecinde ne kadar aktif rol üstlenirse, biyolojik ve davranışsal dönüşüm de o ölçüde derinleşiyor.

Kaynak: https://gazeteoksijen.com/saglik/baba-olmak-erkeklerin-zihnini-ve-bedenini-nasil-degistiriyor-272918

Tarih: 21.04.2026 / 19:16